Vrijgesteld van de EED-audit? ISO 50001, CO2-Prestatieladder en keurmerken

Niet elk bedrijf dat onder de EED valt, hoeft een energie-audit uit te voeren. Wie al structureel op energie stuurt via een erkend kader, is vrijgesteld van de EED-audit. Dat scheelt de klant een heel traject, en voor een adviseur is het de eerste vraag om te stellen: is deze klant wel auditplichtig, of al vrijgesteld? Dit artikel zet de vrijstellingsroutes op een rij.

In het kort:

• ISO 50001 geeft volledige vrijstelling van de EED-auditplicht.
• ISO 14001 met ISO 14051, en de CO2-Prestatieladder niveau 3 of hoger, geven ook vrijstelling.
• Erkende keurmerken kunnen vrijstellen, mits ze de hele onderneming dekken.
• Bij meerdere vestigingen geldt de vrijstelling alleen voor de vestigingen onder het certificaat.
• Kwalificeer hierop vroeg: een vrijgestelde klant is voor het auditdeel geen klant.

Waarom er vrijstellingen bestaan

De EED-audit is een middel, geen doel. Het doel is dat organisaties structureel energie besparen. Wie dat al aantoonbaar doet via een gecertificeerd systeem of een erkend keurmerk, hoeft niet ook nog eens een losse audit te doen. De vrijstelling voorkomt dubbel werk.

Route 1: gecertificeerde beheersystemen

De belangrijkste route loopt via een internationaal gecertificeerd energie- of milieubeheersysteem:

• ISO 50001: een gecertificeerd energiemanagementsysteem geeft volledige vrijstelling van de auditplicht. Het systeem voert immers zelf een doorlopende energie-audit uit.
• ISO 14001 in combinatie met ISO 14051: een milieubeheersysteem dat een energie-audit omvat, geeft eveneens vrijstelling.

Voor de zwaarste groep (boven 85 TJ) is zo'n systeem overigens geen vrijstelling maar juist een verplichting. Zie daarvoor onze uitleg over de EBS-plicht boven 85 TJ.

Route 2: de CO2-Prestatieladder

Een certificaat op de CO2-Prestatieladder niveau 3 of hoger (versie 3.1) of trede 1 of hoger (versie 4.0) geeft vrijstelling van de EED-audit. De Ladder is in Nederland een breed gebruikt instrument, mede omdat het ook een rol speelt bij aanbestedingen. Voor bedrijven die er om die reden al op zitten, is de EED-vrijstelling een prettige bijvangst.

Route 3: erkende keurmerken

Keurmerken die door het ministerie zijn erkend, kunnen vrijstelling geven, mits ze betrekking hebben op de hele onderneming. Voorbeelden zijn:

• de Milieuthermometer Zorg (brons of hoger) voor zorginstellingen;
• Erkend Duurzaam Plus en Premium in de mobiliteitsbranche;
• Lean & Green;
• Green Key PLUS;
• BREEAM-NL In-Use bij minimale scores.

RVO houdt de actuele lijst van erkende keurmerken en beheersystemen bij. Controleer die lijst voordat je een vrijstelling aanneemt.

De valkuil bij meerdere vestigingen

De vrijstelling geldt niet automatisch voor het hele concern. Heeft een bedrijf een keurmerk of certificaat voor een deel van de vestigingen, dan geldt de vrijstelling alleen voor die vestigingen. Voor de overige locaties, en op concernniveau, blijft de plicht gewoon staan.

Praktische tip: vraag bij een nieuwe klant altijd door welk soort systeem ze hebben. "Wij hebben een energiemanagementsysteem" kan ISO 50001 zijn (vrijgesteld) of een monitoringtool (niet vrijgesteld). Dezelfde term, tegenovergestelde conclusie.

Waarom dit een saleskwalificatie is

Voor een adviesbureau bepaalt de vrijstelling of er werk is. Een klant met ISO 50001, CO2-Prestatieladder niveau 3+ of een dekkend keurmerk heeft geen EED-audit nodig. Het heeft geen zin daar een auditvoorstel voor te maken. Andersom: een klant met alleen een batterij of een monitoringtool is niet vrijgesteld en heeft je juist wel nodig.

Deze logica hoort daarom vooraan in je proces, en idealiter in je software. Een goede plicht-router bepaalt automatisch welke verplichting geldt en of er een vrijstelling van toepassing is. Zie ook de bredere vergelijking van EED, EML, informatieplicht en ISO 50001.

Veelgestelde vragen

Wanneer ben je vrijgesteld van de EED-audit? Als je onderneming een gecertificeerd energiebeheersysteem (ISO 50001), ISO 14001 met ISO 14051, de CO2-Prestatieladder niveau 3 of hoger, of een door het ministerie erkend keurmerk voor de hele onderneming heeft.

Geldt de vrijstelling ook bij meerdere vestigingen? Alleen voor de vestigingen die onder het certificaat of keurmerk vallen. Voor de overige vestigingen en op concernniveau blijft de auditplicht gelden.

Welke keurmerken geven vrijstelling? Onder meer de Milieuthermometer Zorg (brons of hoger), Erkend Duurzaam Plus en Premium, Lean & Green, Green Key PLUS en BREEAM-NL In-Use bij minimale scores. RVO houdt de actuele lijst bij.

Ben ik dan een klant voor compliance-software? Als je volledig bent vrijgesteld voor de audit, niet voor het auditdeel. Je kunt nog wel te maken hebben met de informatieplicht of andere verplichtingen.

Aan de slag met FluxScan

FluxScan bepaalt per klant welke plicht geldt en of er een vrijstelling van toepassing is, zodat je geen tijd verliest aan trajecten die niet nodig zijn. De rapportage die wel nodig is, lever je snel en onder eigen merk aan. Bekijk wat FluxScan voor je bureau kan doen.